Laptop Bataryasının Sağlığını Kontrol Etme

Laptopunuz eskiden altı saat giderken şimdi iki saatte pes ediyorsa akla ilk gelen soru şu: "Batarya mı bitti, yoksa Windows mu şişti?" İkisini ayırt etmenin yolu tahmin yürütmek değil; bataryanın kapasitesine ve döngü sayısına bakmak. İyi haber şu ki bunun için hiçbir program kurmanıza gerek yok — üç işletim sisteminin de dahili aracı var.

"Batarya sağlığı" tam olarak neyi ölçüyor?

İki temel sayıya bakıyoruz:

• Tasarım kapasitesi (design capacity): Batarya fabrikadan çıktığında depolayabildiği enerji. Wh (watt-saat) veya mWh cinsinden sabit bir değer.
• Tam şarj kapasitesi (full charge capacity): Bugün, %100'e kadar şarj edildiğinde gerçekten depoladığı enerji.

Batarya sağlığı bu ikisinin oranıdır. 50 Wh tasarım kapasiteli bir batarya bugün 38 Wh tutuyorsa sağlığı yaklaşık %76'dır. Buna ek olarak döngü sayısı (cycle count) var: toplam olarak kaç kez "bir batarya dolusu" enerji harcandığı. %50'den %100'e iki kez şarj etmek bir döngü sayılır, yani prize her takış bir döngü değildir.

Neden ikisine birlikte bakmalı?

Çünkü tek başına yanıltıcı olabiliyorlar. 120 döngüde %80'e düşmüş bir batarya, üretim hatası ya da aşırı sıcaklıkta çalışma işaretidir; garanti kapsamına girme şansı yüksektir. Buna karşılık 700 döngüde %82'de duran batarya normal yaşlanma gösteriyor demektir. Aynı yüzde, çok farklı iki hikâye anlatır.

Hangi araçla kontrol edeyim?

Windows'ta rapor nasıl alınır?

1. Başlat menüsüne cmd yazın, Komut İstemi'ni yönetici olarak çalıştırın.
2. powercfg /batteryreport /output "%USERPROFILE%\Desktop\batarya.html" komutunu girin.
3. Masaüstünde oluşan HTML dosyasını tarayıcıda açın.

Raporun "Installed batteries" bölümünde DESIGN CAPACITY ve FULL CHARGE CAPACITY satırları var; hesabı kendiniz yapacaksınız. Alt kısımdaki "Battery capacity history" tablosu ise kapasitenin aylar içinde nasıl gerilediğini gösterir — tek bir ölçümden çok daha anlamlı bir eğri.

Komut çalışmıyor ya da dosya oluşmuyorsa yol izniyle ilgili bir sorun olabilir; çıktıyı yazma iznine sahip başka bir klasöre yönlendirmeyi deneyin. Bu tür yazma hatalarının mantığı, USB belleğe dosya yazılamayan durumlarla aynıdır: hedef konumun izinleri sorgulanır.

Linux'ta hangi komut?

upower -i /org/freedesktop/UPower/devices/battery_BAT0 çıktısında energy-full, energy-full-design ve capacity alanlarını okuyun. Alternatif olarak cat /sys/class/power_supply/BAT0/cycle_count döngü sayısını verir. Terminalde rahat değilseniz temel komutlarla ilgili giriş rehberi işinizi kolaylaştırır.

Rakamları nasıl yorumlayacağım?

Kapasite makulse ama pil hâlâ hızlı bitiyorsa sorun batarya değil tüketimdir. Windows raporundaki "Usage history" bölümü ile Görev Yöneticisi'nin güç tüketimi kolonunu karşılaştırın; arka planda dönen senkronizasyon, tarayıcı sekmeleri veya yüksek performans profili suçlu olabilir. Bilgisayarın genel olarak yavaşladığını da hissediyorsanız performans tarafını ayrı bir başlık olarak ele almak gerek