macOS'ta Silinmiş Dosyaları Kurtarma Yöntemi

Dosya gerçekten kayboldu mu, yoksa sadece görünmüyor mu?

Silinen dosya kurtarma işine girişmeden önce sorulması gereken ilk soru bu. macOS'ta bir dosyanın "yok" görünmesinin birden fazla nedeni var ve hepsi silme değil:

• Dosya gizli olabilir. Adı nokta ile başlayan dosyalar Finder'da görünmez. Finder penceresinde Command + Shift + . kısayolu gizli dosyaları anında listeler. Gizli dosyaları kalıcı olarak görünür yapmanın yolları ayrı bir konu, sitede bunun için ayrılmış bir rehber de var.
• Dosya taşınmış olabilir. iCloud Drive açıksa masaüstündeki içerik buluta senkronize edilir; başka bir cihazda yapılan taşıma buraya da yansır.
• Uygulama kendi klasörüne kaydetmiş olabilir. "Kaydet" penceresinde varsayılan konumu değiştirmeden çalışan uygulamalar dosyayı beklemediğiniz bir yere bırakabilir.

Bu üç senaryo için Spotlight yeterli değildir; Spotlight bazı sistem klasörlerini indekslemez. Finder'da Command + F ile arama yapıp kapsamı "Bu Mac" olarak seçin, sonra artı düğmesiyle "Sistem dosyaları" ölçütünü ekleyip "dahil edilsin" deyin. Dosya diskte duruyorsa bu arama onu bulur.

Trash'te yoksa ne olmuş demektir?

macOS'ta Trash'i boşalttığınızda dosyanın verisi diskten hemen kazınmaz; dosya sisteminin kayıtlarındaki referansı silinir ve o alan "yazılabilir" olarak işaretlenir. Yani veri, üzerine yeni bir şey yazılana kadar fiziksel olarak orada kalabilir. Kurtarma araçları da tam olarak bu artık izleri tarar.

Ama bir uyarı: APFS ile biçimlendirilmiş SSD'lerde TRIM etkindir. Sistem, boşaltılan blokları arka planda gerçekten temizler. Bu yüzden zaman en kritik değişken. Silmeyi fark ettiğiniz anda o diske yazma yapmayı bırakın — büyük indirme başlatmayın, uygulama kurmayın, sistem güncellemesi yapmayın.

Peki en başta ne denemeliyim?

1. Finder'da Command + Z. Yanlışlıkla yapılan taşıma veya silme işlemini geri alır, ama sadece o Finder oturumunda ve son işlem için.
2. Uygulama içinde çalışıyorsanız o uygulamanın sürüm geçmişine bakın. Pages, Numbers, Keynote ve TextEdit gibi uygulamalarda Dosya > Geri Dön > Tüm Sürümlere Göz At ile eski hâline dönebilirsiniz.
3. Time Machine yedeğiniz varsa doğrudan oraya gidin. Diğer yöntemlerin hiçbiri Time Machine kadar temiz sonuç vermez.

Seçenekler nasıl karşılaştırılıyor?

iCloud tarafında ne var?

iCloud.com'da hesabınıza girip Veri Kurtarma bölümüne bakın. Burada silinen dosyalar, kişiler, takvimler ve yer imleri için 30 günlük bir geri alma penceresi bulunur. Masaüstü ve Belgeler klasörünüzü iCloud'a senkronize ediyorsanız bu yol çoğu vakayı çözer ve hiçbir yazılım kurmanız gerekmez.

Kurtarma yazılımı kullanırken nelere dikkat etmeliyim?

En sık yapılan hata, kurtarma programını verinin silindiği diske kurmak ve kurtarılan dosyaları yine aynı diske yazmak. Bu, aramaya çalıştığınız verinin üzerine yazma riskini doğurur. Doğru sıra şu:

• Programı mümkünse harici bir diskten çalıştırın veya kurtarılacak hedefi harici disk olarak seçin.
• Önce "hızlı tarama", sonuç vermezse "derin tarama" yapın. Derin tarama dosya adlarını kaybedebilir; içeriğe göre eşleşme yaptığı için isimler file0001.jpg gibi çıkar.
• Ücretli yazılımların ücretsiz sürümü genelde tarama yapıp bulunanları gösterir, yazmayı kilitler. Satın almadan önce dosyanızın listede göründüğünü ve önizlemesinin açıldığını doğrulayın.
• Sistem diskini taramak için Kurtarma modunda (Apple Silicon'da güç düğmesini basılı tutarak) başlatıp SIP kısıtlamalarını aşmanız gerekebilir. Bu adıma girmeden önce riskleri okuyun.

Şifreli disk ve harici sürücüler farklı mı?

Evet. FileVault etkin bir diskte veri şifreli tutulduğu için kurtarma yazılımının anlamlı bir şey bulabilmesi ancak disk açık (kilidi çözülmüş) durumda mümkündür. Harici bir USB bellek veya SD karttan silinen dosyalarda ise şans daha yüksektir: bu ortamlar genelde exFAT/FAT32 kullanır, TRIM devrede olmaz ve dosya izleri daha uzun süre kalır. USB belleğe yazma sorunları veya dolan depolama alanı gibi konular ayrı sorunlar; onlar için sitedeki ilgili rehberlere bakab